Orthi Petra Yunanistan’ın en tanınmış antik mezarlıklarından biri. Girit adasında Retimnon’un 25 km güneyinde bizlere Eleutherna şehir devletinin tarihini anlatıyor.

Arkeolojik olarak çok büyük bir değer taşıyan bu kalıntılar, hayat ve ölüm üzerine ada tarihinde yaşayan gelenekleri, uygulamaları, ritüelleri hatırlatıyor. Buradan öğrendiklerimiz Homeros’un İlyada adlı eserinde aktardıklarıyla büyük uyum gösteriyor. Özellikle de Patroclus ve Aşil’in ölümleri ve sonrasıyla ilgili.

Elöterna’da son 30 yılda Girit Üniversitesi’nin yürüttüğü arkeolojik kazıların başında Prof. Nicholas Stampolidis bulunuyor. Orthi Petra’da bulunan kalıntılar arasında bir kitabe de bulunuyor. Avrupa tarihinin ilk meçhul asker mezarı da burada, M.Ö 670 yılına ait.

Girit Adasındaki Homer Eleutherna Müzesi’nin ana girişinde M. Ö. 3000 yılından Bizans dönemine kadar olan döneme ait buluntular sergileniyor. Farklı arkeolojik alanlardan 950 parça daimi olarak sergide. Müzenin deposunda ise henüz sergilenmeyen 10 bin parça bulunuyor.

Nicholas Stampolidis, Orthi Petra mezarlığının bugüne kadar tespit ettikleri karanlık çağlara ait en önemli alanlardan olduğunu söylüyor ver ekliyor:

Homeros’un İlyada’da anlattıklarını burada bulabiliyoruz. Onun Patroclus’un yakılması için anlattığı odun yığınlarını aynı şekilde Orthi Petra mezarlığında bulduk. Yani burada tarihin görünen yüzüyle karşı karşıyayız. Orthi Petra’da bulunan kalıntılar arasında bir kitabe de bulunuyor. Avrupa tarihinin ilk meçhul asker mezarı da burada, M.Ö 670 yılına ait.

Prof. Nicholas Stampolidis’e göre, 4 kadın, 3 aristokrat ve 1 din adamına ait mezarlar da arkeolojik yönden büyük önem taşıyor:

“Taş yapı içerisinde bulunan mezarlar çok önemli. İçinde 4 kadın bulunuyor. M.Ö. 7. yüzyıla ait ve aynı anda gömülmüşler. Bunlardan biri oturur halde gömülmüş. Öldüğünde 72 yaşındaymış, din adamı olduğunu düşünüyoruz. Diğer 3 kadın ise güneşin günlük açılarına göre gömülmüşler. Yanlarında çeşitli kaplar ve ziynet eşyaları da bulduk”

Bu alanda bulunan en önemli arkeolojik kalıntılardan biri de Eleuthernalı kadın heykeli. Bunun Girit’te daha önce bulunan Auxerreli kadın heykeliyle yakın ilgisi olduğu düşünülüyor. Uzmanlar kardeş olabilecekleri görüşünde. Her iki heykel de Eleutherna’nın kireçli taşından yapılma

Fransa’nın antik Yunan tarihi üzerindeki en yetkin uzmanlarından biri olan ve uzun yıllar Louvre Müzesi’nde müdürlük görevinde de bulunan Alain Pasquier ise bu keşfe dair heyecanını gizlemiyor:

“Ben Louvre’un muhafızlarından biriydim. Şimdi emekliyim ama 34 yıl ‘Auxerreli Kadın’ ile birlikte yaşadım ve şimdi biliyorum ki o ‘Eleuternalı Kadın’ idi. Bu çok heyecan verici.”

Bölgede kurulan yeni yüksek teknolojili müzeyi 19 Haziran’da Yunanistan Cumhurbaşkanı Prokopis Pavlopoulos açmıştı (Euronews).