Sur’daki Amida Höyük’te su kanalı ve tünel bulundu. Diyarbakır tarihi Sur ilçesindeki 5 bin yıllık Amida Höyük’te yapılan kazı çalışmalarında, höyüğün içinden geçen kanal ve kanala ulaşan tünel tespit edildi.
Hurri-Mitanniler, Urartular, Persler, Romalılar, Emeviler, Abbasiler, Mervaniler, Selçuklular ve Artuklular gibi birçok medeniyete ev sahipliği yapan ve Diyarbakır’da bulunan Amida Höyük’te, başta Artuklu Sarayı olmak üzere tüm değerlerin ortaya çıkarılması için başlatılan kazı çalışmaları devam ediyor.
Sur’daki Amida Höyük’te su kanalı ve tünel bulundu!
Kazı çalışmalarının başkanlığını yapan Dicle Üniversitesi (DÜ) Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. İrfan Yıldız, Sur’da bulunan Amida Höyük’te 1962 yılında yapılan ilk arkeolojik kazıda Artuklu Hükümdarı Melik Salih Nasıreddin Mahmud (1200-1222) dönemine ait sarayın temelleri ile renkli taş ve cam küplerden oluşan mozaik süslemelerin ortaya çıkarıldığını belirtti.
Bölgenin askeri alanda yer alması ve mülkiyetinin belediyeye ait olması dolayısıyla höyükte o tarihten bu yana kazı yapılamadığını anlatan Yıldız, Kültür ve Turizm Bakanlığının kararıyla yaklaşık iki ay önce kazıya başladıklarını belirtti.
Su kanalı ve kanala ulaşan tünel keşfedildi
Çalışmalar sırasında İçkale girişinin kuzeybatı tarafında höyüğün içinden geçen bir su kanalı ve kanala ulaşan tünel tespit ettiklerini söyleyen kazı başkanı Prof. Dr. İrfan Yıldız, varlığı bilinen bu tünelin önünün kapalı olması dolayısıyla fark edilmediğini ifade etti.
Kaynaklarda ve seyyahların notlarında İçkale’de büyük bir su kaynağının varlığından bahsedildiğini söyleyen Yıldız, bu suyun Artuklular döneminde muhtemelen İslam alimi El-Cezeri’nin yaptığı suyu yukarı çıkaran sistemle Artuklu Sarayı’na ulaştırıldığını belirtti.
Yıldız, sarayın terasında bulunan selsebil, havuz ve doğudaki hamam kalıntısı ile kazıdan çıkan su künklerinin Artuklu Sarayı’na su çıkarıldığının kanıtı olduğunun altını çizdi.
Amida Höyük’te tünelin uzunluğu 30 metre
İçkale’deki Hz. Süleyman Camii ile çevredeki birkaç mahalleye de buradan su verildiğini belirten Yıldız, “Tünelin uzunluğu yaklaşık 30 metre ama su kanalının uzunluğunun ne kadar olduğunu bilmiyoruz. Çalışmalarda kanalın özelliği detaylı olarak ortaya çıkarılır. Şu anki kazı daha çok Artuklu Sarayı çalışmalarını kapsadığı için kanalda ve tünelde sadece tespit çalışması yaptık.” açıklamasında bulundu.
Prof. Dr. İrfan Yıldız, Artuklular döneminde bilim ve kültür merkezi olarak kullanılan sarayda ünlü İslam alimi El-Cezeri’nin bugünkü otomasyon sistemleri, sibernetik ve robot biliminin öncü çalışmalarını gerçekleştirdiğini belirtti.
Yıldız, höyüğün içerisinde yer aldığı İçkale’nin Anadolu’da Müslümanlığın başladığı ilk yerlerden biri olduğunu, kentin fethi sırasında 27 sahabenin şehit düştüğünü söyledi.
İçkale surları Kanuni’nin döneminden
İçkale’yi çevreleyen surun Kanuni Sultan Süleyman döneminde yapıldığını açıklayan İrfan Yıldız, Kanuni’nin Irak seferinden dönerken bir süre Diyarbakır’da konakladığını anlattı.
Artuklu Sarayı’nı koruyan surların Roma döneminde inşa edildiğini söyleyen Yıldız, “1527 yılında Kanuni Diyarbakır’a gelince onun emriyle bugünkü İçkale’yi çevreleyen surlar yapılıyor. Kanuni Sultan Süleyman’ın surları burada yaptırması Diyarbakır’a verdiği önemin göstergesi” ifadelerini kullandı.
Abonesidir.
